HATİCE ZEYBEK USLU YAZDI: ZEYTİNYAĞININ EZBERBOZANLARI

ZEYTİNYAĞI’NIN EZBERBOZANLARI

ZEYTİNYAĞINDA, “orijinallik, doğallık, saflık, ekosisteme uygunluk, çevreci, özüne uygunluk, vb..”tarzında söylemler ile ön plana çıkarılmış ürünleri okuyorum/okuyoruz.

ZEYTİNYAĞININ Pazarlanmasında kullanılan “taş baskı, zeytin sütü, zeytin kreması, zeytin likörü, vb” gibi aslında var olmayan gerçekten uzak yakıştırmalar ile taçlandırıyorlar güya bu ürünleri.

Aslında üreticileri de büyük ihtimal ile iyi niyetli kişilerdir.🙃
Anlamadığım ve tepki duyduğum konu bu türden bir iddia ile ortaya çıkarken, ürünü lanse ederken neden bilgi almazlar??🤭
Bazen sızma zeytinyağı bile olamayacak bu ürünlere verdikleri emekleri heba ederler??
Durum devenin “neren eğri” diye soranlara verdiği cevap gibi.
Haksızlık etmek, tamamen kötü demek de istemiyorum bu iyi niyetli ama kendilerine göre uydurdukları bu terimlere 😇
İnsan sağlığına yararlı bir gıda üretirken ve pazarlarken daha ozenli olmaları gerektiğini düşünüyorum.

TAŞ BASKI ZEYTİNYAĞI nedir peki??

Uygulamada böyle bir yöntem/ taşların arasından süzülerek elde edilen bir zeytinyağı elde etme yöntemi yok. Geleneksel olarak da hiç olmadı.
Taşların arasında kırılmak şekliyle hamur haline getirilen, hamurun kıl torbaların (ki önceden tamamen doğaldı. Yeni üretimlerde naylon plastikdir ) içine konulması ve sonrasında su-kum torbası – taş ağırlık -buhar gücü -hidrolik pres-vida ile sıkıştırma gibi yöntemlerle sıkıştırılmış içindeki zeytin suyu ve yağı çıkartılan bir sistem vardır.
Zeytin hamurunun daire şeklindeki paspaslarin içine eşit şekilde yayılarak üst üste saç – çelik levhalar ile karışık şekilde daha seri sıkı yapılabilen türü de süper pres olarak adlandırılır.
Her iki sistemde sıkı aşamasında torbalara/paspaslara sıcak su verilir.

Her iki sekilde de süzülen zeytin suyu ile karışık zeytinyağı su ile dolu kaplarda bekletilir ve zeytinyağı üste çıkınca üstten uygun kaplar ile ayrılır.
Bu sistemde zeytinyağının bozulmasına yol açan yoğun şekilde su kullanımı, yağın oksijen ve bazen de sıcak ile teması vardır.
Bir diğer geleneksel doğal yöntem ayakyağı yöntemidir. Yöntem basittir. Kırılarak hamur veya bekletilerek çürütülmüş zeytinler bir teknenin (taş, ağaç, bugünlerde plastik de olabilir) içinde doğal çıplak ayaklar(bu günlerde plastik çizme, naylon vb) ile ezilerek ve yine suyun üstüne çıkması beklenilerek zeytinyağı elde edilmesidir.
Yeni sistemler zeytinyağı ile etkileşime girmeyen krom nikel metalden üretilmiş kontinu – sürekli sistemler var. Bunların su ilave edilmeden üretenlerine 2 FAZ denilmekte ve yüksek kaliteli ve kalitesini daha uzun süre koruyabilir zeytinyağı üretilmektedir.
Bu sistemlerin zeytin hamurunu ve zeytinyağını hiç bir şekilde hava ile temas ettirmeyen/ kalitesini daha uzun süre koruyabilen türleri de vardır.
Yavaş Zeytinyağı nın belirlenen kriterlerini de eleştirmek mümkün.

Gününüz zeytinyağsız geçmesin. 😊