Aydın’da Adliye Binası İçin Seçilen Yer Tartışma Yarattı

Veli Yalçın haberi/Aydın – Orman Fidanlığı bölgesine yapılması planlanan yeni adliye binası, çevreci kuruluşlar ve meslek odalarının tepkisine neden oldu. Aydın Şehir Plancıları Odası, Aydın Çevre Koruma ve Kültür Derneği (AYÇED) ve Aydın Barosu, projeye karşı olduklarını belirterek Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü önünde ortak bir basın açıklaması düzenledi.

“Tarım Alanları ve Yeşil Alanlar Korunmalı”

Basın açıklamasını okuyan Şehir Plancıları Odası Aydın İl Temsilcisi Melis Gülcüoğlu Yörük, Orman Fidanlığı’nın birinci sınıf tarım toprağı olduğunu ve bu alanın yapılaşmaya açılmasının çevresel dengeyi bozacağını ifade etti. Yetkililere çağrıda bulunan Yörük, “Şehrimizin yeşil alanlarını korumalı ve alternatif yerleri değerlendirmeliyiz” dedi.

Baro: “İmar Kanunu’na Aykırı”

Aydın Barosu Çevre ve Kent Hukuku Komisyonu da konuyla ilgili yaptığı açıklamada, Orman Fidanlığı arazisinin imar planlarında “ağaçlandırılacak alan” olarak yer aldığını ve burada yapılaşmaya gidilmesinin 3194 sayılı İmar Kanunu’na aykırı olduğunu vurguladı. Baro, ayrıca Danıştay’ın benzer davalarda orman fidanlıklarının kapatılmasını kamu yararına aykırı bulduğuna dikkat çekti.

Valilik: “Yanlış Algı Yaratılıyor”

Tartışmalara ilişkin açıklama yapan Aydın Valisi Yakup Canbolat, yeni adliye binasının Orman Genel Müdürlüğü’ne ait bir fidanlık arazisinde yapılacağını belirterek “Bu konuda yanlış bir algı oluşturuluyor. Ödeneği ve imkânı hazırken Aydın’ın bu fırsattan yararlanması gerekiyor” dedi.

Başkan Çerçioğlu: “Alternatif Yerler Önerdik”

Aydın Büyükşehir Belediye Başkanı Özlem Çerçioğlu ise daha önce adliye binası için iki alternatif yer önerdiklerini ancak bunların kabul edilmediğini söyledi. Çerçioğlu, seçilen alanın trafik yoğunluğu açısından da yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Çözüm İçin Bilimsel Kurul Önerisi

Çevre ve şehircilik uzmanları, bu tür önemli projelerde bilim insanlarından oluşan bir kurulun yer seçiminde belirleyici olması gerektiğini ifade ediyor. Aydın’daki sivil toplum kuruluşları ve meslek odaları, yetkililere Orman Fidanlığı yerine başka alanları değerlendirme çağrısında bulunuyor.

2189 ADA, 1 PARSEDEKİ ADLİYE BİNASI AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİKLERİNE ESAS BASIN AÇIKLAMASI

Konu: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından onaylanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliğine itirazımız hakkında.

Aydın İli, Efeler İlçesi, Cumhuriyet Mahallesi sınırları içerisinde yer alan 2189 ada 1 parsel numaralı 53.166,49 m² yüzölçümlü ve Orman Genel Müdürlüğü adına kayıtlı taşınmazın, Orman Genel Müdürlüğü ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü arasında imzalanan protokol sonucunda 35.166,49 m²’lik bölümünün Maliye Hazinesi adına tescil edilerek mer’i imar planında Ağaçlandırılacak Alan olan kullanım kararının, Aydın Adliyesi yapılabilmesi amacıyla Resmi Kurum Alanı kullanım kararına değiştirilmesine ilişkin hazırlanan NİP – 091078447 PİN Numaralı 1/5000 ölçekli Nazım ve UİP – 091078449 PİN Numaralı 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Değişikliği 3194 sayılı İmar Kanunu’nun Ek 11. Maddesi’nin (b) bendi kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca uygun görülerek onaylanmıştır. Aydın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü internet sayfasında ve panosunda ilan edilen onaylı 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği planları, plan notları ve plan açıklama raporları, İncelenmiş olup aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Yer Seçiminin uygunsuzluğuna ilişkin olarak;
Yapılan incelemede 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile yürürlükteki 1/1000 ölçekli uygulama imar planında 53.166,49 m² yüzölçümlü “Ağaçlandırılacak Alan” kullanımında yer alan taşınmazın, imar planı değişikliği ile 35.166,49 m²’lik kısmı 1/5000 ölçekli Naızım İmar Planı Değişikliği ile “Kamu Hizmet Alanı” kullanımına ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği ile “E:3.00 Yençok:32.50m yapılaşma koşullu Resmi Kurum Alanı (Adalet Bakanlığı)” kullanımına dönüştürülmüş olduğu tespit edilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun 11.Maddesinde “Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve ağaçlandırılmak üzere izin verilen taşınmazlardan projesine uygun olarak ağaçlandırılanlar, imar planı kararıyla başka amaca ayrılamaz.” Denildiğinden söz konusu imar planı değişiklikleri, açıklanan hükümlere aykırılık teşkil ettiği;
İmar planı değişikliğine konu taşınmazın bulunduğu çevrede meskun yerleşim alanlarının yer aldığı; her türlü davanın görüldüğü Adliye Binası kullanımının, güvenlik sebebiyle meskun yerleşim alanında yer almasının, kent güvenliği açısından sorun teşkil edeceğinin değerlendirildiği; söz konusu Adliye Alanının bulunduğu bölgeyi kapsayacak şekilde revizyon yapılarak yer seçilmesi gerektiği;
STK’lardan (TEMA Vakfı v.s) edinilen bilgiye göre, Orman Fidanlığı, 60 cm toprak kalınlığında 1.sınıf verimli toprak yapısına sahiptir ve bu özellikteki toprak yapısı 9000 yılda oluşmaktadır. Bu sebeple ekonomide ikamesi ve üretimi mümkün olmayan doğal kaynaktır. Orman Fidanlığı’nda özellikle yanan alanlar için bugüne kadar çok sayıda çam ağacı üretilerek yanan alanlar yeşillendirilmiş olduğu, köy muhtarlıklarına fıstık camı, ceviz, incir fidanları verilerek köylünün geliri yükseltilmiş olduğu, Koçarlı yöresine fıstık camı, Köşk bölgesine kestane fidanları dağıtıldığı, cami, okul, hastane ve diğer kurum bahçelerine de Aydın’da yalnızca Orman Fidanlı’ndan fidan temin edildiği, civar illerden en yakın orman fidanlıklarının Muğla Gökova ve Torbalı‘da olduğu ve Aydın’da üretim yapan vatandaşlar için bu fidanlıklara ulaşımın zor olduğu; uzun yıllardır açık olan Aydın Orman Fidanlığının Aydın iline milyonlarca fidan üretilmiş ve özellikle katma değeri yüksek olan Künar, kestane, incir üretimine bu fidanlıktan destek olunduğu; fidanlığın yıllık üretiminin 1.200.000 ila 2 milyon adet fidan olduğu göz önünde bulundurulduğunda; söz konusu imar planı değişikliğinin ekonomik açıdan da Aydın İline zarar vereceğinin değerlendirilmektedir.
Öncelikle Yer Seçiminin Çevre Düzeni Planı plan bütünlüğünü bozmadan teknik nesnel gerekçelere dayanacak şekilde belirlenmesi talebimizdir.

Planın 3194 sayılı İmar Kanunu ve Yönetmelikleri Kapsamında İncelenmesine İlişkin Olarak;

1- Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26.Maddesinin 2.Fıkrasında “İmar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esastır. Yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamaz.” Ve 3.Fıkrasında “İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz. Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için:
a) İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşü alınır.
b) İmar planında yer alan yol hariç sosyal ve teknik altyapı alanlarının ve kamuya ait sosyal ve kültürel tesis alanlarının kaldırılabilmesi veya küçültülmesi ancak bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir. Eşdeğer alanın ayrılmasında yüzölçümü ve konum özellikleri korunur. Bu alanların yerinin değiştirilmesinde, mevcut plandaki hizmet etki alanına göre aynı uygulama etabı veya bölge içinde kalması, yaya erişim mesafelerinin dikkate alınması ve yeni tespit edilen alanın tesisin yapılmasına müsait olması zorunludur.
c) Düzenleme ortaklık payından elde edilen alanların yüzölçümleri toplamının altına düşülmemek kaydıyla, plan değişikliği ile kaldırılan yol alanlarının miktarları, düzenleme ortaklık payından oluşturulan park, çocuk bahçesi, meydan gibi açık ve yeşil alanlarda kullanılabilir. Ancak yol hariç düzenleme ortaklık payına tabi bir kullanımın kamu ortaklık payına tabi bir kullanıma dönüştürülmek istenilmesi halinde, düzenleme ortaklık payına tabi alanın hizmet edeceği etki alanında eşdeğer bir alan ayrılır.” Hükümleri yer almakta ve ayrıca Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği eki olan Ek-2 Farklı Nüfus Gruplarında Asgari Sosyal Ve Teknik Altyapı Alanlarına İlişkin Standartlar ve Asgari Alan Büyüklükleri Tablosunda “Ağaçlandırılacak Alan” kullanımının “Açık ve Yeşil Alanlar” kullanımı altında yer aldığı görülmekte olup, konu imar planı değişiklikleri ile Düzenleme Ortaklık Payına konu olan “Ağaçlandırılacak Alan” kullanımının kaldırılması ve yerine eşdeğer alanın ayrılmaması sebebiyle, madde hükümlerine aykırılığının söz konusu olduğu;
2- Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26.Maddesinin 4.Fıkrasında “Kat adedi veya bina yüksekliğini artıran imar planı değişiklikleri, yörenin yerleşim özellikleri, dokusu ve kimliği dikkate alınmak suretiyle, şehrin veya alanın yakın çevresinin silüeti, yapıların güneşe göre cephesi ve yönlenmesi özelliklerini olumsuz yönde etkilememesi esas alınarak yapılır.” denilmekte olup, mer’i imar planlarında söz konusu taşınmazın çevresinde en fazla yapı yüksekliğinin 18 metre olması sebebiyle, imar planı değişikliğinin anılan hükümlere aykırılık teşkil ettiği hususları tespit edilmiştir.

3- Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26.Maddesinin 5.Fıkrasının (b) bendinde “Nüfus yoğunluğuna bağlı olmaksızın, kat adedinin artırılmasının istenmesi durumunda; önerilecek kat adetlerinin tayininde aşağıdaki formüle göre bulunacak bütün yollardaki karşılıklı bina cepheleri arasındaki asgari uzaklık sağlanacaktır.
K = [(Y1 + Y2)/2] + 7,00 m
Yukarıdaki formülde;
K = Karşılıklı bina cepheleri arasındaki mesafe (metre),
Y1 = Yolun bir cephesine önerilecek yapının yüksekliği,
Y2 = Yolun diğer cephesinde önerilecek yapının yüksekliğini,
ifade eder.”
ve c bendinde “Parsellerin birleştirilmesi ve yapı düzeni değişikliği içeren, kat adedinin artırılmasına yönelik uygulama imar planı değişikliklerinde de yukarıdaki formüle uyulması esastır.” Hükümleri yer almakta olup Şubemizce söz konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde yapılan incelemede K mesafelerinin sağlanmadığının görüldüğü ve bu sebeple yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil ettiği;
4- Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 11.Maddesinin 6.Fıkrasında “İmar planları hazırlanırken varsa ulaşım planı dikkate alınarak otopark düzenlemesi yapılır. İmar planında otopark alanı ayrılırken, alan kullanım kararına bağlı olarak yerleşik ve hareketli nüfusun oluşturacağı trafik yoğunluğu dikkate alınarak semt veya bölge otoparkı düzenlenir. İmar planlarında otopark alanları ayrılırken otoparkın hizmet vereceği bölgenin sosyal, kültürel ve ekonomik durumu ile kalıcı ve hareketli nüfusun oluşturacağı trafik yoğunluğu dikkate alınır. Bu bölgelerde ulaşım planlarının yapılması esastır. Bölgesel otopark alanları ayrılırken ulaşım planları dikkate alınır.” hükümleri; 26.Maddesinin 6 (e) Fıkrasında “Plan alanındaki trafik hacimleri ile yeni getirilen kullanımların trafik üretme ve trafik çekme hacimleri dikkate alınarak yol ve kaldırım genişlikleri belirlenir.” ve (7) fıkrasında “Yoğunluk artıran veya kentsel ulaşım sistemini etkileyen imar plan değişikliklerinde, kentsel teknik altyapıya yönelik etkilerin belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması amacıyla ayrıca kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporu, analizi hazırlanır veya hazırlatılır.” hükümleri yer almaktadır. Söz konusu alanda Aydın İli’ne hizmet edecek Adliye Binasının yapılması düşünüldüğü ve ayrıca taşınmazın yakınında Evliya Çelebi Camii, Aydın Kadın Doğum Hastanesi, Aydın Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, Karayolları 28. Şube Şefliği, DSİ 211. Şube Müdürlüğü, Aydın Orman İşletme Müdürlüğü binalarının yer alması sebebiyle, trafik yoğunluğunun mevcut altyapı tarafından tolere edilebilirliğinin analiz edilmediği; yer seçim analizinin yapılmadığı, Atatürk Bulvarı, Aydın Bulvarı ve İzmir-Denizli ulaşım akslarında oluşacak trafik yükü yönünden kapasitelerinin aşılabileceği sebepleriyle anılan mevzuat hükümlerine aykırılık oluşturduğu;
5- İmar planı değişikliğine ait plan açıklama raporlarında Kurum Görüşlerine yer verilmediği,
6- 3194 sayılı İmar Kanunun 6.Maddesinde “Mekânsal planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından Mekânsal Strateji Planlarına uygun olarak; “Çevre Düzeni Planları” ve “İmar Planları” kademelerinden oluşur. İmar planları ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanır. Her plan bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanır.” ve Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 6.Maddesinde “(1) Mekânsal planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından Mekânsal Strateji Planları, Çevre Düzeni Planları ve İmar Planları olarak hazırlanır. Buna göre planlama kademeleri, üst kademeden alt kademeye doğru sırasıyla; Mekânsal Strateji Planı, Çevre Düzeni Planı, Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından oluşur.” hükümleri yer almakta olup, Aydın Adliyesi için daha önce yapılan ve yürürlükte 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı olan Yeniköy Mahallesi 494 parsel nolu taşınmazın bulunduğu alanın 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında Büyük Alan Kullanımı Gerektiren Kamu Kullanım Alanında kalması nedeniyle, bahsedilen mevzuat hükümlerine uyarlılık gösterdiği, ancak Cumhuriyet Mahallesi sınırları içerisinde yer alan 2189 ada 1 parsel numaralı taşınmazda yapılacak olan imar planı değişikliği ile Çevre Düzeni Planı bütünlüğünü sekteye uğratacağının değerlendirilmektedir.

Yukarıda belirtilen tespitler doğrultusunda; askı süreci devam etmekte olan Aydın İli, Efeler İlçesi, Cumhuriyet Mahallesi sınırları içerisinde yer alan 2189 ada 1 parsel numaralı taşınmaz üzerinde Aydın Adliyesi yapılabilmesi amacıyla Resmi Kurum Alanı kullanım kararı getirilmesi amaçlı NİP – 091078447 PİN Numaralı 1/5000 ölçekli Nazım ve UİP – 091078449 PİN Numaralı 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Değişikliği ile Plan Açıklama Raporlarına itirazda bulunmaktayız. Yapılacak işlemlerde teknik bilgi ve bilimin ön plana konarak gerekli hassasiyetin Planı yüklenen, onaylayan yetkili amir ve Mülki İdare Amirleri tarafından gösterilmesini talep etmekteyiz.

Şehir Plancıları Odası
Aydın İl Temsilciliği