Güzelçamlı’da Mevzuat İhlali ve Çevre Kirliliği: Altyapısız Bölgeye Ruhsat, Ayıplı Mal Satışı ve Çevre Suçu
Kuşadası Güzelçamlı Mahallesi’nde, imar ve çevre mevzuatına aykırı uygulamalar nedeniyle ciddi hukuki ve çevresel sorunlar yaşanıyor.
Yasalara göre, altyapısı tamamlanmamış alanlarda inşaat ruhsatı verilmesi ancak gerekli altyapının yapılacağına dair taahhütname alınmasıyla mümkün olabiliyor. Ancak bu taahhüdün yerine getirilip getirilmediği, ruhsat süreçlerinde yeterince denetlenmiyor.
Güzelçamlı Mahallesi Şehit P. Asteğmen Sunay Civan Caddesi No:6 adresindeki taşınmaz, bu durumun somut bir örneği. İlgili parselde, sızdırmasız fosseptik yapılacağı taahhüt edilerek ruhsat alınmış; ancak inşaat sahibi mevzuata aykırı şekilde sızdırmalı fosseptik kuyusu inşa etmiş.
Bu durum, başta 3194 sayılı İmar Kanunu, 2872 sayılı Çevre Kanunu, 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (ve güncel 6502 sayılı TKHK) ile açıkça çelişiyor.
Mevzuat Ne Diyor?
İmar Kanunu’na göre altyapısı tamamlanmamış bölgelerde iskan verilmesi mümkün değildir.
Çevre Kanunu’nun 8. maddesi; çevreye zarar verecek atıkların toprağa, suya veya havaya verilmesini açıkça yasaklamaktadır.
Tüketici Kanunu ise, bu şartlarda satılan konutları açıkça “ayıplı mal” olarak tanımlar. Alıcı, ayıplı malda bedel iadesi, ayıp oranında indirim, ücretsiz onarım veya sözleşmeden dönme haklarına sahiptir.
Mahkemeye Taşınan Skandal
Haklarını arayan mülk sahipleri, açtıkları dava sonucunda mahkeme kararı ile taşınmaz üzerinde kazı çalışması yaptırarak kusurlu altyapıyı tespit etmeye çalışıyor. Bu işlem, yalnızca ilgili binanın değil, bölgedeki birçok yapı için de emsal teşkil edebilecek nitelikte.
Hukuki Sorumluluk Zinciri
Bu durumda hukuki sorumluluk çok katmanlı:
1. Ruhsatı veren belediye, altyapı eksikliğine rağmen ruhsat ve iskan düzenlediği için sorumludur.
2. Müteahhit ve yapı sahibi, taahhüt ettiği teknik şartlara uymadığı ve çevreye zarar verdiği için doğrudan sorumludur.
3. Denetim mekanizmaları, eksik veya yetersiz işlem yaptığı için idari sorumluluk taşır.
Sızdırmalı fosseptik kuyularının kullanılması, sadece hukuki değil, ciddi çevresel ve halk sağlığı riskleri de doğurur. Böyle bir körfeze mavi bayrak verilerek vatandaşın temiz plaj diye kendi kanalizasyonuna sokulmasının yanı sıra, bu sistemler;
Yeraltı suyu kirliliği,
Toprak ve tarım alanlarının zarar görmesi,
Bölgede yaşayanların sağlık sorunları yaşaması gibi sonuçlara yol açar.
Sonuç ve Çağrı
Bu olay, yalnızca bireysel mağduriyet değil, kamu sağlığı ve çevre güvenliği açısından da büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Hukukçular, çevreciler ve şehir plancıları bu tür durumların yaygınlaşmaması adına daha sıkı denetim, şeffaflık ve kamu bilgilendirmesi çağrısında bulunuyor.
Kamuoyunun beklentisi açık: Yasalara aykırı ruhsatlandırma, mevzuata aykırı inşaat ve çevreyi kirleten her uygulamanın bir an önce son bulması.
