Köşe yazılarımız, yazarlarımızın özgür iradesinde olup, kendilerini bağlar…

Karanlık Kent Aydın

Eğitimci olarak dersimize başlayalım.
Kentlerde yaşayan kişiler hayatlarını yoğun bir biçimde kentin içinde devam ettirmektedir. Bu nedenle kent aydınlatması güvenlik ve görsel gereksinimlerin ötesinde sosyal yaşamın sürdürülebilirliği açısından da ayrı bir önem taşımaktadır.
Kent aydınlatmasının öncelikli amacı kentin gece de günışığı altında olduğu kadar güvenli ve faal olmasını sağlamaktır. Bu temel gereksinimlerin ötesinde kent aydınlatmasının şehrin estetik ve tarihi kimliğini ortaya çıkarmak gibi bir fonksiyonu da söz konusu olmalıdır. Kent aydınlatması yayaların ve araçların tüm faaliyet noktalarının aydınlatılmasını kapsar.
Sosyal yaşamın sürekliliği ve güvenliği açısından şehir içindeki yolların, meydanların, parkların, spor alanlarının, tarihi ve turistik yapıların ilgili standartlar ve genel gereksinimler doğrultusunda mümkün olan en verimli yaklaşımlarla aydınlatılmasını gerektirir.

Kent içi yol aydınlatmasının amacı yolun ve yakın çevresinin görülebilirliğini artırarak sürücü ve yayaların daha etkin ve güvenli bir şekilde hareket etmesini sağlamaktır. Yapılan araştırmalarda gece trafiğinde iyi bir yol aydınlatması sayesinde ölüm ve yaralanma ile sonuçlanan kazaların %30 oranında azaldığı tespit edilmiştir.
Gerekli aydınlık düzeyinin altında olan ve uygunluk koşullarını sağlayamayan yol aydınlatması sürücülerde hareket yanılmalarına yol açmakta, karşıdan gelen araç farları ve özellikle yağışlı havada yol örtüsünden kaynaklanan yansıma problemini yaratmaktadır.
Kentteki tarihi binaların ve anıtların aydınlatılması turistik açıdan bir katkı getirirken mimari olarak etkileyici binaların aydınlatılması kentin estetik kimliğinin oluşturulmasında önemli rol oynar. Bunun yanında reklam panolarının ve diğer ticari öğelerin aydınlatılması kentin ticari hareketliliğinin geliştirilmesi açısından önemlidir.
Parkların, sportif faaliyet alanlarının ve genel meydanların aydınlatılması gün içerisindeki hareketli iş yaşantısının sınırladığı sosyal hayatın gece şehrin bu noktalarında sürdürülebilmesine olanak sunar.

Günümüzde artan enerji fiyatları doğrultusunda aydınlatma gereksinim duyulan her noktada verimlilik ve tasarruf yaklaşımları büyük önem kazanmaktadır. Yıllık işletme maliyetleri dağıtım şirketleri ve belediyeler için yük oluşturmaktadır. Bunun için tasarruflu sistemlerin ve güneş enerjisi ile çalışan sistemlerin tercih edilmesi yararlı olacaktır.
Her ne kadar sokak ve cadde aydınlatmaları dağıtıcı firma olan AYDEM sorumluluğunda olsa da, yerel yönetimler kentlerine değer katmak, orada yaşayan insanların güvenliklerini sağlamak, önemli yapı ve tarihi yapılar ile önemli yolları estetik olarak aydınlatmak zorundadır. Elbette bunun için dağıtım şirketi ile işbirliği yapılmalıdır.
Bu kadar bilgi yeterli olacaktır. Bunları neden dile getirdik?
Aydın ilinin en büyük ilçesi Efeler’de aydınlatma sorunu var. Durumu hem Aydın Büyükşehir Belediyesi’ne, hem de Efeler Belediyesi’ne çeşitli şekillerde İlettik. Ancak sonuç alamadık. Her zaman, “Halk ister Büyükşehir yapar” diyen ve billboardlarda yapılan kanalizasyon hattı kadar uzun afişler hazırlayan Özlem Çerçioğlu ne yazık ki bu konuda duyarsız kalmaktadır. Rahmetli İlhami Ortekin’den sonra, “Önce insan” sloganı bile ortadan kalktı. Artık belediye başkanlarının başka öncelikleri var, o da sadece kendi reklamlarını yapmak.
Şehirlerimizde görmeye alışkın olduğumuz altyapı eksikliğinin yanında bir de ve plansız aydınlatma sorunumuz var artık. Aslında belediyelerde görülen hataların temelinde plansızlık ve liyakatsizlik yatmaktadır. Bu sorunu aşamadıkça hiç bir şey olmaz
Sonuç olarak, Aydın’da aydınlatma sorunu vardır. Başta Özlem Çerçioğlu ve Anıl Yetişkin’in insana değer veren bir yaklaşımla aydınlatma sorununu estetik kurallarına uyarak çözmesi gerekmektedir. Hoş, Aydın Büyükşehir Belediyesi içinde Kent Estetiği Daire Başkanlığı var ama kente estetik bir değer verdiğini göremedik, ne işe yaradığını şimdiye kadar anlayamadık. Unutmadan, kentlerde aydınlatma sistemlerinin tasarımı sadece elektrik ya da mimari kapsamda değerlendirilemeyecek kadar önemli bir konu olup en uygun sistem tasarımı ancak tüm elektriksel, estetik, sosyal, çevresel ve ekonomik kriterlerin göz önünde bulundurulmasıyla olanaklıdır. Dersimiz burada sona ermiştir.
“Hiçbir iş yapmayan adam, boş oturuyor demektir; fakat kendi yetenek ve bilgisinden daha aşağı bir işte çalıştırılan adam da onun kadar boş oturuyor demektir.” (Socrates)