PAPA’NIN PROGRAMINDA MERYEM ANA EVİ VE AYASOFYA NEDEN YOK?
Yeni Papa 14. Leo’nun Kasım ayı sonunda Türkiye’ye yaptığı ziyaret, göze ilk bakışta resmi bir devlet teması gibi görünse de, tarihsel bir geleneğin devamı niteliğinde. Çünkü papaların Türkiye ziyaretlerini özellikle Kasım ayının son günlerine denk getirmeleri tesadüf değil. 30 Kasım, İstanbul’daki Fener Rum Patrikhanesi’nin kurucusu kabul edilen Aziz Andreas Günü. Bu tarihe yapılan her ziyaret, Patrikhane’ye verilen bir kardeşlik, diyalog ve dayanışma mesajı niteliği taşıyor.
Ancak bu yılın ziyaretinde dikkat çeken bir eksiklik var: Meryem Ana Evi ve Ayasofya programda yok.
Ayasofya tercihi diplomatik mesaj mı?
Papa 14. Leo’nun Ayasofya’ya uğramaması elbette bir soru işareti. 2020’de Ayasofya’nın tekrar cami olarak ibadete açılması, Vatikan cephesinde uzun süre diplomatik bir tartışma konusu olmuştu. Dolayısıyla Ayasofya’nın programda yer almaması, büyük ihtimalle sessiz bir diplomatik mesaj niteliğinde.
Peki ya Meryem Ana Evi?
Ayasofya bir yana… Asıl düşündürücü olan Meryem Ana Evi’nin ikinci kez program dışı bırakılması.
Oysa Papa 6. Paul’dan Papa 16. Benedikt’e kadar gelen tüm papalar, Efes’teki Meryem Ana Evi’ni ziyaret ederek hem dua etmiş hem de dünya kamuoyuna barış, diyalog ve hoşgörü mesajları göndermişti.
1967 – Papa 6. Paul, Meryem’in yaşadığı kabul edilen bu yerde dua etmenin kendisi için “derin anlam” taşıdığını söylemişti.
1979 – Papa 2. Jean Paul, dinler arası diyalog mesajları vermişti.
2006 – Papa 16. Benediktus ise uzun süre sessizce dua ederek İslam dünyasına yönelik barış mesajı göndermişti.
Ne var ki 2014’te gelen Papa Francis, ilk kez bu geleneği bozdu.
Şimdi de Papa 14. Leo aynı yolu izledi.
Bu durum yalnızca bir protokol değişikliğini değil, bölgemiz açısından turizmden tanıtıma kadar pek çok alanda kaybedilen büyük bir fırsatı ifade ediyor.
Efes’ten yükselen sessizlik
Meryem Ana Evi dünya Hristiyanlığı için özel bir simge. Her ziyaret, milyonlarca Katolik için ilgi odağı oluşturuyor.
Bugün Papa’nın programında yer almaması, Efes için de, bölge turizmi için de ciddi bir görünürlük kaybı.
Son iki Papa’nın Meryem Ana Evi’ni ziyaret etmemesi, yalnızca bir eksiklik değil; Türkiye’nin, özellikle de İzmir ve Efes’in uluslararası kültürel haritadaki yerini zayıflatan bir gelişmedir.
Papa 14. Leo’nun ziyaret defterinde boş bırakılan bu sayfa, belki de bizim için daha yüksek sesle sormamız gereken bir soruyu hatırlatıyor:
“Meryem Ana Evi gibi evrensel bir değeri, dünya gündeminde yeterince savunabiliyor muyuz?”
Cevabı ise, maalesef şu anda Efes’in sessizliğinde gizli…
