Sayıştay’ın, Aliağa Belediyesi’nin 2024 Denetim Raporu

(İZMİR) – Sayıştay’ın, Aliağa Belediyesi’nin 2024 Denetim Raporunda, işçilerin işe alım ve çalıştırılmalarında usulsüzlükler tespit edildi. Raporda yer alan bilgilere göre; kendi personel şirketi aracılığıyla istihdam ettiği işçilerini, belediye birim ve hizmetleri dışındaki kurum, kuruluş ve sivil toplum birimlerinde çalıştırdığı ve belediyede bazı memurların yapması gereken işlerin de işçilere yaptırıldığı belirtildi. Raporda ayrıca, belediyenin bazı taşınmazları, kendi şirketlerine mevzuata aykırı kiraladığı, 1 milyonun üzerinde bir giderin, nişan ve düğün gibi törenlerde altın takmak için kullanıldığı tespitleri yer aldı.

Sayıştay, MHP’li Serkan Acar’ın Belediye Başkanı olduğu Aliağa Belediyesi’nin 2024 yılına ait Denetim Raporlarını yayımladı.

Raporda, belediyenin kiralama ve devirde usulsüzlükler yaptığı, borçlarını ödeyemediği ve hakkında birçok icra takibinin olduğu, işçilerin işe alımı ve çalıştırıldıkları alanlarda da mevzuata aykırılıkların tespit edildiği belirtildi.

Belediyenin giderlerinden kaynaklanan nakit çıkışlarını planlamaması nedeniyle, vergi dairesine ve sosyal güvenlik kurumuna olan borçlarını vadesinde ödeyemediği ve bu nedenle İdare adına yüksek tutarlarda gecikme zammı ve gecikme cezası tahakkuk ettirildiği bulgusuna yer verilen raporda, belediyenin hem kendi tüzel kişiliğine hem de belirtilen kapsamda sahip olduğu şirketlere ait amme borçlarını nakit yetersizliği nedeniyle vadesinde ödemediği ve ertelediği belirtildi.

210 milyon liralık icra takibi

Raporda yer alan verilere göre; 2024 yılında belediyenin mali planlama eksikliği nedeniyle vergi ve SGK borçlarını zamanında ödeyememesi sonucu 214 milyon 825 bin 511,33 lira tutarında gecikme faizi ve cezası oluştu.

Raporda ayrıca, belediyenin çeşitli nedenlerle oluşan giderlerini zamanında ve tam olarak ödememesi nedeniyle çok sayıda ve yüksek tutarlarda icra takibine uğradığı ve bu kapsamda icra masraf ve giderleri ödendiği bulgusuna yer verildi.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi işaret edilen raporda, “Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin malî durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir” denildi.

Sayıştayca yapılan incelmelerde, belediyenin toplam 210 milyon 896 bin 793,03 lira icra takibine uğradığı belirtildi.

İşe alım belediyede görevlendirme ibadethanede

Sayıştay raporunda ayrıca Aliağa Belediyesi’nin, hizmet alımı suretiyle kendi personel şirketi aracılığıyla istihdam ettiği işçilerini, belediye birim ve hizmetleri dışındaki kurum, kuruluş ve sivil toplum birimlerinde çalıştırdığı tespiti yapılarak, “Yapılan incelemede, Belediyenin belirtilen kapsamda istihdam ettiği işçilerinden 15’ini ilçede bulunan ibadethanede, devlet hastanesi, kaymakamlık, tapu müdürlüğü, engelliler derneği, belediyenin diğer şirketinin işlettiği sosyal tesis ve kafeteryada görevlendirdiği görülmüştür. Belediyenin, hizmetlerine karşılık söz konusu çalışanlar için kendi bütçesinden ödeme yaptığı ancak bu kişilerin belediye hizmetlerinde çalıştırılmadığı tespit edilmiştir” bilgisi yer aldı.

Raporda ayrıca, belediye şirketinden yapılan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme yapılmadığı, yalnızca bazı şartların yer aldığı bir protokol yapıldığı, söz konusu protokolde birim fiyat, yaklaşık maliyet, sözleşme bedeli gibi unsurların yer almadığının görüldüğü aktarıldı.

Memurun görevi işçiye

Sayıştay raporunda yer alan bilgilere göre; belediye faaliyetlerinde memurlar eliyle yürütülmesi gereken asli ve sürekli görevlerin hizmet alımı suretiyle çalıştırılan şirket işçilerine gördürüldüğü ifade edildi. Konuya ilişkin raporda, “Yapılan incelemede, Belediyenin 283 memur kadrosundan 130’u boş olduğu halde; şirket personelinin, memurlar eliyle yürütülmesi gereken işlerde yaygın olarak görevlendirildiği, şirket işçilerinin gerçekleştirme görevlisi ve taşınır kayıt yetkilisi olarak evrak düzenlediği tespit edilmiştir” denildi.

Taşınmazlar üçüncü kişilere ihalesiz kiralandı

Raporda, belediyenin, idarenin mülkiyetinde ve kullanımında bulunan bazı taşınmazları, kendi şirketlerine mevzuata aykırı olarak kiraladığı, bu taşınmazların şirketler tarafından üçüncü kişilere ihalesiz olarak kiraya verildiği, ancak gerek İdare tarafından gerekse şirketler tarafından alınması gereken kira bedellerinin tam olarak tahsil edilmediği, sürelerinin de ihalesiz uzatıldığı bulgularına yer verildi.

Sayıştay raporunda, 4 adedi hazine adına kayıtlı, 20 adedi tapuda kayıtlı olmayan, 60 adedi tapuda idare adına kayıtlı toplam 84 adet taşınmazın idareye ait şirketlere kiraya verildiği ve bu taşınmazların 57 adedinin kiracı şirketlerce ihalesiz olarak üçüncü kişilere kiraya verildiği tespit edildi.

Raporda ayrıca, şirketlerin kiraladıkları taşınmazlar için belediyece tahsil edilmesi gereken 2024 yılı kira bedelleri toplamının 8 milyon 502 bin 905,27 lira olduğu, bu tutarların sadece 928 bin 589,06 lirasının ödendiği, ödenmeyen 7 milyon 574 bin 316,21 lira için İdare tarafından her hangi bir alacak takip işlemi yapılmadığı belirtildi.

Üçüncü kişilere kiraya verilen 57 adet taşınmazdan 11 adedi için şirket tarafından belediyeye ödenmesi gereken kira bedelinden daha düşük kira bedeli belirlendiği, kiracıların ödemesi gereken 2024 yılı kira bedelleri toplamının 3 milyon 661 bin 444,99 lira olduğu, bu tutarın 2 milyon 178 bin 306,00 lirasının ödendiği, ödenmeyen 1 milyon 483 bin 138,99 lira için her hangi bir alacak takip işlemi yapılmadığı bilgisine yer verildi.

Kadın ve çocuk sığınma evi uyarısı

Raporda ayrıca, nüfusu 100 binin üzerindeki belediyeler için kadınlar ve çocuklar için konukevleri açma zorunluluğu olduğu hatırlatıldı ve “Belde nüfusunun yasa ile belirlenen sınırı aşmış olmasına rağmen idarece kadın ve çocuk sığınma evi açılmadığı görülmüştür. Bu itibarla, Aliağa Belediyesi tarafından belde sakini kadın ve çocukların korunmasını ve desteklenmesini sağlamak üzere kadın ve çocuk sığınma evi açması gerekmektedir” denildi.

Temsil ağırlama giderlerine ‘altın’ etkisi

Sayıştay raporunda ayrıca belediyenin 2024 yılında “Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri” hesabında giderleştirdiği tutarların bir kısmının ilgili mevzuatta düzenlenen bu nitelikteki giderlerden olmadığı, bu alımlara ilişkin yapılan harcamaların “içeriğinin ve kapsamının belirsiz olduğu” bulgusuna yer verildi. Raporda, 1 milyonun üzerinde bir gider nişan ve düğün gibi törenlerde altın takmak için kullanıldığı belirtilerek, “2024 yılı içinde İdare bütçesinin ‘Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri’ ödeneklerinden 55.949.158,80 TL harcama yapıldığı tespit edilmiştir. Bu harcamaların 1.316.940,00 TL’si düğün, nişan, sünnet törenlerine altın hediye edilmesi, 12.988.280,90 TL’si ise sosyal yardım niteliğindeki harcamalardan oluşmaktadır” tespiti yapıldı.