KARADENİZ NEDEN KARADIR ?
CELAL KÜÇÜK
Karadeniz, ünlü Strabon’un Coğrafyasında sadece PONTOS (deniz) adıyla geçmesine karşın, daha öncesinde denizin hırçınlığından, sertliğinden dolayı Pontos Axinos-konuksevmez ( İng. İnhospital, Alm. Nicht gastfreundlich) olarak anıldığını biliyoruz. Bu ad Karadeniz’in bilinen ilk adıdır.
Miletli gemiciler buraya geldiklerinde, ne yapacağı belli olmayan bu denizle bütünleşmek için, mutluluk veren ve konuksever anlamına gelen Euxeinos Pontos- Konuk Sever Deniz adını vermişlerdir; İng. Hospitable, Alm.Gastfreundlich.( Bu bana Çirkince-Şirince durumunu hatırlatır)
Karadeniz’e ilk olarak Türkler kara demişlerdir. Bu da Türklerin yönleri, renklerle belirtmeleri tezini kuvvetlendiriyor:
Batı – Beyaz, Doğu – Yeşil / Mavi, Kuzey- Kara, Güney – Kırmızı
Buna karşın ikinci bir varsayım ise; az mineralli oluşu derinliğinde yaşam olmaması ışığı yansıtmamasına yol açar bu da geceleri kapkara görünmesine nedendir.
Tüm diğer dillerde de Kara+Deniz denmektedir Lat.: Mare Nigrum (negro: kara), İng. Black Sea, Fr. Mer Noire, İt. Mare Nero, Ro: Marea Neagra, Ru.Çernoye More, Ar: Bahrul Esved, Yu.: Mavri Thalassa.
Denizde birkaç kaya parçası dışında hiç ada yoktur. Bu kayaların ikisi Türk kıyılarındadır. Giresun Adası (Aretias), Kefken Adası- Kocaeli
Buraya akan en önemli nehir TUNA dır. Tüm orta ve doğu Avrupa’yı aşıp Karadeniz’e dökülür. Türkiye’den ise belli başlı dört ırmak Karadeniz’de sonlanır: Sakarya, Kızılırmak, Yeşilırmak ve Çoruh
Hem nehirlerin, hem de yağmurların getirdiği tatlı sudan hem de fazla sıcak olmadığından böylece buharlaşmanın azlığından tuz oranı azdır.
Dağlar kıyıya paralel uzandığından fazla girintili çıkıntılı değildir. Doğudan batıya 1175 km , kuzeyden güneye (Ereğli- Odessa arasında) 600 km dir. Kıyılarında 6 ülke vardır: Tr, Ru, Bu, Ro, Ukr ve Gürcistan.
NOTLAR:
- Ar: Bahrul Esved (Esved :kara, Hacer-ül Esved: kara taş)
- Ru: Chernoye More: Çernoye-kara (nükleer facia yeri chernobyl: kara-çim şehri)
- : Mavri Thalassa (mavros- kara, thalassaa -deniz, spalarda thalasso terapisi- deniz suyu veya yosunuyla yapılan terapi)
Selamlar, Celal KÜÇÜK
