JİNEKOLOJİNİN BABASI EFES’Lİ HEKİM SORANOS
CELAL KÜÇÜK
Kadın hastalıkları, doğum ve doğum kontrol yöntemleri üzerine çalışmış ilk hekimdir. Bugün kadın hastalıkları için kullanılan JİNEKOLOJİ sözünün babasıdır. Hippokrates’in biyografisini yazan ilk kişidir.
Trajan ve Hadrian dönemlerinde İ.S. 98-138 Yılları arasında yaşadı. ‘Metodist okul’ diye adlandırılan grubun kurucularındandır. Metodistler hastalıkların nedeninden çok dokuların iyi incelenmesine önem veririlerdi.
SORANOS(Soranus) yazdığı Gynaikeia (Gynecology) adlı 20 küsür kitaptan kalan 4 kitabı yüzyıllar boyu jinekolojinin başvuru eseri olmuştur. Doğum yöntemleri, ters doğum, kürtajın etikliği üzerine bilimsel yazıları vardır. Kürtaja annenin hayatı dışında karşı çıkmıştır. Ebeliğe, annenin sağlığına, çocuğun yetişmesiyle ilgili öğretici yazılar yazmıştır.
Ona tıpta en üst mertebeyi belirten “ MEDİCİNAE AUCTOR NOBİLİSSİMUS”, “Tıbbın En Asil Yazarı” denmektedir.
Yunanlılar bu hemşerimizi sahiplenmişler ve her iki yılda bir “Soranos Dostluk ve Bilim Ödülü” vererek adını yaşatmaktadırlar. Bu ödüle Türkiye’den 6 ünlü kişi layık görülmüştür, Bunlar: Erdal İnönü, İsmail Cem, İhsan Doğramacı, Rahmi Koç, yaşar Kemal ve Zülfü Livanelli
Selamlar, Celal KÜÇÜK
NOTLAR
- Gynecology: Gyn- kadın, logia bilim. Jinekoloji kadın bilimi (hastalıkları)
- Gyn/Jen/Zen : Farsça Zan ayni kökten gelmektedir, Zen, Türkçeye Zenne ve zampara (zenparast) kadın sever olarak da girmiştir.
- Methodist Hospital Houston/ ABD‘nin en ünlü hastanelerinden
