BETONUN ARASINDA CAM TAVAN
Kadın İnşaat Mühendisleri: Sahada Varız, Kararlarda Yokuz
Fatma ÇANAKÇI
İnşaat Mühendisi
2026’ya girerken, betonun, demirin ve şantiyenin erkek egemen diliyle şekillenen inşaat sektöründe kadın mühendislerin nerede durduğunu sormak artık bir tercih değil, zorunluluktur. Çünkü rakamlar bize şunu söylüyor: Kadın inşaat mühendisleri var, çalışıyor, üretiyor ama görünür değiller.
TÜRKİYE’DE KADIN İNŞAAT MÜHENDİSLERİ: SAYI VAR, TEMSİL YOK
Türkiye’de kayıtlı inşaat mühendislerinin yaklaşık %20–22’si kadındır.
Ancak aktif şantiye sahasında çalışan kadın oranı %5–7 bandında kalmaktadır.
Kadın mühendislerin %60’tan fazlası ofis, proje, kontrol, ihale ve planlama birimlerinde görev almaktadır.
Bu tablo bize açık bir gerçeği gösteriyor: Kadınlar mesleğe giriyor ama sahaya indirilmiyor.
KADIN İNŞAAT MÜHENDİSLERİ EN ÇOK HANGİ ALANLARDA ÇALIŞIYOR?
• Proje ve tasarım ofisleri
• Yapı denetim firmaları
• Kamu kurumları (belediyeler, bakanlıklar, altyapı birimleri)
• Metraj, keşif, ihale ve planlama birimleri
• Akademi ve Ar-Ge alanları
Şantiye şefliği, saha koordinatörlüğü ve büyük ölçekli altyapı projeleri hâlâ erkeklere “emanet”.
BÖLGESEL DAĞILIM: BÜYÜKŞEHİRDE VAR, TAŞRADA YOK
İstanbul, Ankara, İzmir → Kadın mühendis oranı daha yüksek
Ege ve Marmara → Ofis ve denetim ağırlıklı istihdam
Doğu ve Güneydoğu Anadolu → Kadın mühendis sayısı oldukça sınırlı
Bunun temel nedeni yalnızca iş değil; barınma, güvenlik, toplumsal baskı ve ailevi engellerdir.
ŞANTİYEDE KADIN MÜHENDİS: KAĞITTA VAR, PRATİKTE YOK
• “Şantiye ağır iş” algısı
• Uzun çalışma saatleri
• Sosyal alan ve güvenlik eksikliği
• Erkek iş gücünün direnci
Birçok kadın mühendis şantiyede ilk gün şu cümleyi duyar:
“Gerçek mühendis ne zaman gelecek?”
FİRMALAR KADIN MÜHENDİSİ TERCİH EDİYOR MU?
Kurumsal ve uluslararası firmalar → EVET (ama çoğu vitrinde)
Küçük ve orta ölçekli firmalar → HAYIR
Gerekçeler tanıdık:
• “Şantiye şartlarına uyamaz”
• “Doğum, izin, aile sorunu olur”
• “Erkek çalışanları yönetemez”
Oysa aynı sektör, kriz yönetimi, planlama ve disiplin konusunda kadın mühendislerin başarısını defalarca kanıtlamıştır.
ERKEK MÜHENDİSLER VE KADIN MÜHENDİSLER ARASINDA SORUN VAR MI?
Sorun bireysel değil, kültüreldir.
• Otorite kabulü gecikir
• Kararlar sorgulanır
• Teknik yeterlilik sürekli test edilir
Kadın mühendis hata yaparsa “kadın olduğu için”, erkek mühendis hata yaparsa “insani” sayılır.
YURTDIŞINDA ÇALIŞAN KADIN İNŞAAT MÜHENDİSLERİMİZ VAR MI?
Evet, hem de giderek artan sayıda.
• Almanya
• Hollanda
• Kanada
• Körfez ülkeleri
Neden?
Çünkü orada liyakat cinsiyetten önce gelir.
KADIN İNŞAAT MÜHENDİSLERİNİN YAŞADIĞI BAŞLICA ZORLUKLAR
• Cam tavan sendromu
• Eşit ücret sorunu
• Şantiye ortamında psikolojik baskı
• Yönetici pozisyonlarına erişim engeli
• Mesleki yalnızlık
GELECEK NE SÖYLÜYOR?
2026 sonrası için tablo umutlu ama mücadeleli.
• Genç kadın mühendis sayısı artıyor
• Üniversitelerde kadın oranı %30’a yaklaşıyor
• Ancak sektörde kalıcılık hâlâ sorunlu
Eğer politika, mevzuat ve zihniyet değişmezse kadın mühendisler ya ofise hapsolacak ya da yurtdışına gidecek.
Kadın inşaat mühendisleri bu ülkenin betonuna da, geleceğine de imza atabilecek güçtedir.
Sorun yeterlilikte değil, kabulleniştedir.
2026’ya girerken artık şu soruyu sormanın zamanı:
Şantiyeler mi kadınlara uygun değil, yoksa sektör mü değişime direniyor?
