Girne’nin Tarihine Yolculuk: 800 Yıllık Bellapais Manastırı Zamana Meydan Okuyor
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Girne kentinde, Beşparmak Dağları’nın eteklerinde yükselen Bellapais Manastırı, yaklaşık sekiz asırlık geçmişi, etkileyici Gotik mimarisi ve tarihi dokusuyla ziyaretçilerini Orta Çağ’a götürüyor. Akdeniz’e hâkim konumuyla dikkat çeken yapı, Kıbrıs’ın en önemli kültürel miraslarından biri olmayı sürdürüyor.
GİRNE – Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Girne ilçesine bağlı Beylerbeyi köyünde bulunan Bellapais Manastırı, yalnızca mimari güzelliğiyle değil, yüzyıllara uzanan tarihiyle de dikkat çekiyor. Beşparmak Dağları’nın eteklerinde, Akdeniz’e hâkim bir noktada konumlanan manastır, Doğu Akdeniz’deki Gotik mimarinin en dikkat çekici örnekleri arasında gösteriliyor.
Tarihi 12’nci yüzyılın sonlarına kadar uzanan Bellapais Manastırı’nın ilk yapım süreci, Selahaddin Eyyubi’nin 1187 yılında Kudüs’ü ele geçirmesinin ardından Kıbrıs’a gelen Augustinusçu rahiplerle başladı. Rahiplerin bölgeye yerleşmesinin ardından manastırın ilk binası 1198-1205 yılları arasında inşa edildi.
Lüzinyan döneminde görkemli yapısına kavuştu
Manastır, 13’üncü yüzyılda Kıbrıs’ta hüküm süren Lüzinyan Krallığı döneminde önemli ölçüde genişletildi. Bugün ayakta kalan yapı bölümlerinin büyük kısmı, Kral III. Hugh döneminde inşa edildi.
Manastırın en iyi korunan bölümlerinden biri olan kilise de bu dönemden günümüze ulaşan mimari mirasın önemli parçaları arasında yer alıyor.
14’üncü yüzyılda ise Kral IV. Hugh döneminde avluyu çevreleyen revaklar ve tonozlu yemekhane yapıya eklendi. Böylece Bellapais Manastırı, bugün ziyaretçilerin hayranlıkla izlediği mimari bütünlüğüne kavuştu.
Osmanlı döneminde yeni bir döneme girdi
Kıbrıs’ın 1571 yılında Osmanlı yönetimine geçmesiyle birlikte Bellapais Manastırı’nın Katolik dinî kurumu olarak faaliyetleri sona erdi. Yapı daha sonraki süreçte Ortodoks Kilisesi’ne devredildi.
Farklı dönemlere tanıklık eden manastır, mimarisinde ve tarihî dokusunda bu değişimlerin izlerini günümüze kadar taşıdı.
Avlusundaki Roma lahitleri dikkat çekiyor
Bellapais Manastırı’nın en ilgi çekici ayrıntılarından biri de avlusunda bulunan Roma dönemine ait iki mermer lahit.
Üst üste yerleştirilmiş bu lahitlerin, geçmişte rahipler tarafından el yıkamak amacıyla kullanıldığı biliniyor.
Avludan geçilerek ulaşılan tarihi yemekhanede ise denize bakan altı büyük pencere, doğu duvarındaki gül pencere ve yemek sırasında vaaz verilmesi için kullanılan kürsü, yapının tarihî özelliklerini gözler önüne seriyor.
Bellapais adı “Barış Manastırı” anlamıyla anılıyor
Beylerbeyi köyünün diğer adı olan Bellapais, Fransızcada “Barış Manastırı” anlamına gelen “Abbaye de la Paix” ifadesiyle ilişkilendiriliyor.
Manastırın dış cephesindeki taş kabartmalar da yapının sanatsal değerini ortaya koyuyor. Kitap okuyan bir kadın ve sırtında merdiven taşıyan bir adam figürü gibi ayrıntılar, Orta Çağ taş ustalarının ince işçiliğini günümüze taşıyor.
Kıbrıs’ın geçmişini bugüne taşıyan eşsiz miras
Yaklaşık 800 yıllık geçmişiyle Bellapais Manastırı, yalnızca dinî bir yapı olmanın ötesinde, Kıbrıs’ın farklı uygarlıklarını, kültürel değişimlerini ve mimari birikimini yansıtan önemli bir tarih hazinesi niteliği taşıyor.
Taş duvarları, görkemli avlusu, Gotik mimarisi ve Akdeniz’e açılan manzarasıyla Bellapais Manastırı, Girne’nin tarihî ve kültürel kimliğinin en özel simgelerinden biri olarak varlığını sürdürüyor.
