POLİS’DEN BOLU’YA, SMYRNA’DAN İZMİRE
CELAL KÜÇÜK
Önce iki saptama yapalım:
POLİS’DEN BOLU’YA, SMYRNA’DAN İZMİRE
Önce iki saptama yapalım:
-
Türkler (halk dilinde) S harfi bir sessizden önce ise, S nin önene İ harfi koymuşlardır, Örnekler çok: Scandinavia/İskandinavya, Spagna/İspanya, Sparta/İsparta, Spirit/İspirto, Scala/İskele, Statistics/İstatistik, Steam/İstim gibi.
-
Grekçe Polis olan şehir isimleri Türkçe ’de Bolu olmuşlardır. Tripolis/Tirebolu, İonopolis/İnebolu, Claudiopolis/Bolu, Saframpolis/Safranbolu, Gallipolis/Gelibolu, Cariopolis/Hayrabolu
Grekçe’de Stin, ismin e/a hali için kullanılır, (İng.”to”/ Alm.”nach”/ İta.”a”) yani Stin Polis: Şehir+e, Şehre demektir.
Bizans zamanında en büyük şehir olduğundan, halk Konstantinopolis’e kısaltarak sadece polis demiş; Nereye gidiyorsun? Stin+polis: Şehre gidiyorum. Buradan da kısaltarak İstinpolis, İstinpol ve İstanbul olmuştur,
Aynı şekilde, Stin Nikea-İstin+Nik İznik, Stin Nikomedia-İs+Med İzmit, Stin Kos-İst
Kos (kos diye bir kelime yok ama ona en yakın köy var) İstanköy olmuştur.
SMYRNA: Mirina, Myrina İlyada’da adı geçen bir Amazon kraliçesidır. Aliağa yakınlarında ve Limnos Adasında Mirina diye kentler vardı. İzmir’in efsanevi kurucuları da Amazonlardır. Buraya da Myrina denmiş, bu da Mirina’ya, Stin Mirina denilmiş, sonraları İ ekleyerek İs+Mirina ve de İzmir olmuştur.
28 Mart 1930’a kadar hala yabancı ülkelerden gelen postalarda, Osmanlı dönemi alışkanlığından, Angora, Konstantinopolis, Smyrna yazılıyordu. Bu egemenliğimize aykırı bulunur. Türkiye yabancı ülkelerden şehirlerimiz için Türkçe adlarını kullanmalarını resmen talep eder. Şehirlerin adları Türkçe olmayınca böyle bir adres yoktur diye gelen postalar geri gönderilir. Mektupların arkalarına gönderenin adresini yazma şartı getirilir, böylece karşı tarafa tam Türkçe adres verilmiş olur.
Aslında görüldüğü gibi önceleri coğrafi yerlerin isimleri değiştirilmemiş, sadece halk kendi diline Türkçeye uyarlamıştır.
Selamlar, Celal KÜÇÜK
