ABD TÜRKİYE Mİ OLUYOR?
SENATÖR ELISSA SLOTKIN’İN UYARILARI
Elissa Blair Slotkin, 1976 doğumlu Amerikalı bir siyasetçi, Savunma Bakanlığı eski üst düzey yetkilisi ve 2025 yılından bu yana ABD’nin Michigan eyaletinin Senato’daki temsilcisidir. Slotkin, 2019-2025 yılları arasında da ABD Temsilciler Meclisi’nde Demokrat Parti temsilcisi olarak görev yapmıştır. Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) analisti olan Slotkin, Obama Yönetimi döneminde son kamu görevini Savunma Bakan Yardımcısı olarak tamamlamıştır.
Elissa Slotkin’in son açıklamaları, özellikle Pentagon bütçesi, Trump yönetiminin İran savaşı ve ABD ordusunun seçimlere müdahale ihtimali üzerine yaptığı uyarılar, ABD’de yürütme gücünün genişlemesi ve askerî gücün iç politikada kullanılma ihtimali konusunda ciddi bir endişeyi ifade ediyor.
Bu açıklamalar, ABD’nin “totaliterleşmesi” anlamına gelmez; ancak yürütmenin aşırı güçlenmesi, kurumsal fren-denge mekanizmalarının zorlanması ve seçim süreçlerine müdahale ihtimali gibi risklerin arttığına işaret ediyor.
Şimdi Slotkin’in açıklamalarını kaynaklara dayanarak analiz edeceğiz.
Slotkin ne söyledi?
2027 Pentagon bütçesine ret oyu
Slotkin, Senato Silahlı Kuvvetler Komitesi’nde 2027 Pentagon bütçesine; 1,15 trilyon dolarlık bütçenin Trump’ın İran’daki savaşının günlük 1 milyar dolar olan maliyetini hesaba katmadığı ve sağlık, gıda yardımı, kanser araştırmaları gibi sosyal programlar kesilirken savunma bütçesinin büyümesi gerekçeleriyle hayır oyu verdi.
Trump’ın seçimlere askerî müdahale ihtimali
Slotkin, Trump’ın geçmişte oy makinelerini ordu ile ele geçirmeyi düşündüğünü, Ulusal Muhafızları şehirlerde Demokrat valilerin isteği dışında konuşlandırdığını ve aktif görevdeki askerleri iç güvenlik operasyonlarında kullandığını hatırlatarak, seçimlere müdahale ihtimaline dikkat çekti.
Slotkin, Savunma Bakanı Hegseth’ten, “ABD ordusu seçim sandıklarına gitmeyecek, oy makinelerine el koymayacak.” şeklinde bir taahhüt istedi.
Bu talep, ABD’de askerî gücün iç politikada kullanılma ihtimaline dair kurumsal bir kaygıyı gösteriyor.
Slotkin’in açıklaması ne anlama geliyor?
1) ABD’de yürütme gücünün genişlemesine dair kurumsal alarm
Slotkin’in açıklamaları, Trump yönetiminin orduyu iç politikada kullanma eğilimi, seçim süreçlerine müdahale ihtimali ve savunma bütçesini aşırı büyütmesi gibi konularda kurumsal fren-denge mekanizmalarının zorlandığını gösteriyor.
2) ABD’de “askerîleşmiş yürütme” riskine işaret
Slotkin’in özellikle seçimlere askerî müdahale ihtimalini gündeme getirmesi, ABD’de yürütmenin orduyu iç politikada araçsallaştırması, seçim güvenliğinin yürütme tarafından tehdit edilmesi gibi risklerin ciddiye alındığını gösteriyor.
3) ABD’de demokratik normların gerilmesi
Slotkin’in açıklamaları, ABD’de seçim süreçlerinin güvenliği, ordunun siyasetten uzak tutulması ve yürütmenin hukuki sınırları konusunda normların gerildiğini ifade ediyor.
ABD totaliterleşiyor mu?
Buna “evet” demek bu aşamada mümkün değil — ABD totaliter bir rejime dönüşmüyor. Ama Slotkin’in açıklamaları, ABD’de otoriterleşme riskinin arttığını gösteriyor.
ABD’nin totaliterleşmediğini gösteren unsurlar:
Bağımsız yargı hâlâ çalışıyor. Kongre yürütmeyi denetleyebiliyor. Basın özgürlüğü güçlü. Eyalet yönetimleri federal güce karşı bağımsız ve ordu, kurumsal olarak “apolitik kalma” ilkesine bağlı.
ABD’de otoriterleşme riskini artıran unsurlar:
Yürütmenin orduyu iç politikada kullanma eğilimi. Savunma bütçesinin aşırı büyümesi. Seçim süreçlerine müdahale ihtimali. Kurumsal fren-denge mekanizmalarının zorlanması ve kampanya finansmanının aşırı bozulması. (Slotkin bunu “batshit crazy” diye tanımlıyor.)
Bu ifade, birinin aptal, tehlikeli şekilde deli veya hayalperest bir karakter olduğunu söylemenin başka bir yoludur. Yani sorunlu olan birini tanımlıyor.
Bu nedenle, daha doğru bir ifadeyle ABD totaliterleşmiyor ama otoriterleşme riskleri artıyor.
Sonuç: Slotkin’in açıklaması neyi gösteriyor?
- ABD’de yürütme gücünün aşırı genişlemesi konusunda kurumsal alarm var.
- Trump yönetiminin orduyu iç politikada kullanma ihtimali ciddi bir endişe.
- Savunma bütçesi-sosyal bütçe dengesizliği demokratik normları zorluyor.
- Seçim güvenliği ABD’de artık tartışmalı bir alan.
- ABD totaliterleşmiyor ama otoriterleşme riskleri belirgin şekilde artıyor.
