KUŞADASI BELEDİYESİ’NDE KİRA TAKİBİ: AYNI BULGU İKİ YILDIR NEDEN DEĞİŞMİYOR?
Ergun OK 2025 yılı Sayıştay raporu bulguları incelemesi
Kuşadası Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay Denetim Raporu, 2026 yılının Ekim ayında kamuoyuna açıklandı. Biz de raporda yer alan bulguları tek tek inceleyerek vatandaşın anlayacağı bir dille kamuoyunun gündemine taşımaya devam ediyoruz.
Bugünkü konumuz, raporun 17’nci bulgusu. Başlığı biraz uzun ama anlattığı mesele oldukça önemli: Sözleşme yükümlülüğünü yerine getirmeyen kiracıların sözleşmelerinin feshedilmemesi ve ihaleden yasaklanmaları için gerekli işlemlerin yapılmaması.
Önce meseleyi sade bir dille anlatalım.
Belediye, mülkiyetindeki dükkânları, iş yerlerini ve diğer taşınmazları kiraya veriyor. Kiracı da sözleşme gereği kirasını zamanında ödemek zorunda. Ödemediği takdirde belediyenin başvuracağı yasal yollar ve uygulayacağı yaptırımlar var.
Nitekim 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 62’nci maddesi, sözleşme yükümlülüğünü yerine getirmeyen kiracıya gerekli ihtarın yapılmasını, ihlalin devam etmesi hâlinde sözleşmenin feshedilmesini ve kesin teminatın gelir kaydedilmesini öngörüyor. Kanunun 84’üncü maddesi de şartları oluştuğunda ihalelere katılmaktan yasaklama işlemini düzenliyor.
Yani belediyenin elinde hem kanun var hem de kendi imzaladığı kira sözleşmelerinde açık hükümler bulunuyor.
Peki, uygulamada ne olmuş?
Sayıştay’ın tespitine göre bazı kiracılar kira ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemiş. Kendilerine borçlarını ödemeleri için tebligatlar gönderilmiş. Ancak verilen 10 günlük süre geçmesine rağmen borçların ödenmemesine karşın gerekli sözleşme fesihleri ve ihaleden yasaklama işlemleri yapılmamış.
Şimdi buraya kadar anlattıklarımız 2025 yılı denetim raporunun tespitleri.
Ancak asıl dikkat çekici nokta bundan sonra başlıyor.
ÇÜNKÜ BU BULGU İLK KEZ 2025 YILINDA ORTAYA ÇIKMIYOR!
Aynı sorun 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da tespit edilmiş. Yani belediyenin kira alacaklarını takip etmesi, borçlarını ödemeyen kiracılar hakkında gerekli işlemleri yapması ve sözleşme hükümlerini uygulaması gerektiği daha önce de rapora girmiş.
Peki, 2024 yılında tespit edilen bu eksiklik için 2025 yılında ne yapılmış?
Sayıştay raporunun cevabı açık: Herhangi bir işlem yapılmamış.
Daha da düşündürücü olanı, 2025 yılı denetiminde de aynı eksikliğin devam ettiğinin ortaya konulması.
Şimdi sormak gerekiyor: Bir kamu kurumunda aynı eksiklik iki yıl üst üste denetim raporlarına giriyorsa burada kimse dönüp neden bu işin üzerine gitmiyor?
YOKSA BU KİRACILARIN SÖZLEŞMELERİNİN FESHEDİLMEMESİNİN BİZİM BİLMEDİĞİMİZ BAŞKA NEDENLERİ Mİ VAR?
Kuşadası Belediyesi’nin bu soruya açık ve tatmin edici bir cevap vermesi gerekiyor.
Çünkü vatandaşın aklına ister istemez çeşitli sorular geliyor. Kira borcunu ödemeyen kiracıya neden gerekli yaptırımlar uygulanmıyor? Bu kişiler neden sözleşme hükümlerinin gerektirdiği sonuçlarla karşılaşmıyor? Belediyenin alacağını tahsil etmek için neden zamanında ve kararlı adımlar atılmıyor?
İnsan ister istemez, acaba bazı kiracılar korunuyor mu, birilerine ayrıcalık mı tanınıyor, diye düşünüyor. Hatta bu kadar uzun süre işlem yapılmamasının arkasında başka ilişkiler veya menfaatler mi var sorusu da gündeme geliyor.
Elbette bunlar kanıtlanmış iddialar değildir. Rüşvet ya da herhangi bir çıkar ilişkisi bulunduğunu söylemek için somut delil gerekir. Ancak aynı eksikliğin iki yıl üst üste Sayıştay raporlarına girmesi, bu soruların sorulmasını da kaçınılmaz hâle getiriyor.
Burada yalnızca kira borçlarının tahsil edilmemesinden söz etmiyoruz. Kamuya ait taşınmazların yönetiminden, belediyenin gelirlerinin korunmasından ve kamu görevlilerinin görevlerini gereği gibi yerine getirip getirmediğinden söz ediyoruz.
Kira alacağının zamanında takip edilmemesi, sözleşme fesihlerinin geciktirilmesi veya gerekli yasal işlemlerin yapılmaması belediyeyi mali açıdan zarara uğratabilir. Böyle bir zarar oluşmuşsa bunun miktarı ve sorumluluğu da ortaya çıkarılmalıdır. İlgili personelin görev ve sorumlulukları, işlemlerin neden yapılmadığı ve varsa ihmalin boyutu araştırılmalıdır.
Bir başka önemli nokta da 2026 yılı.
2025 yılı raporunda aynı eksikliğin devam ettiği görülüyor. Peki, 2026 yılında ne yapıldı? Belediye yönetimi bu kez gerekli işlemleri gerçekleştirdi mi? Kira borçları tahsil edildi mi? Sözleşmeler feshedildi mi? Sorumlular hakkında herhangi bir idari inceleme başlatıldı mı?
Bunları bugün bilmiyoruz. 2026 yılına ilişkin denetim sonuçlarını ve Sayıştay raporunu ancak 2027 yılının Ekim ayında inceleme fırsatı bulabileceğiz.
Ama şimdiden sorulması gereken sorular ortada duruyor.
Kuşadası Belediyesi, iki yıldır Sayıştay raporlarına giren bu eksikliği neden zamanında gidermedi?
Belediyenin kiraya verdiği taşınmazlar birilerinin kullanımına sunulmuş olabilir. Ancak bu taşınmazların mülkiyeti de geliri de Kuşadası halkına aittir. Belediyenin görevi, bu kaynakları korumak ve sözleşmelerin herkes için eşit biçimde uygulanmasını sağlamaktır.
Kimse belediyenin malını karşılıksız kullanma ayrıcalığına sahip olmamalıdır. Kira ödemeyen bir kiracıya gerekli yaptırımlar uygulanırken başka bir kiracıya göz yumuluyorsa bunun da hesabı verilmelidir.
Bizim sorduğumuz soruların cevabı çok basit: Kim, ne zaman, hangi işlemi yapmakla görevliydi ve neden yapmadı?
Kuşadası halkı, belediyenin gelirlerinin neden tahsil edilemediğini, kamu alacaklarının neden takip edilmediğini ve aynı eksikliğin neden iki yıl boyunca devam ettiğini bilmek istiyor.
Çünkü belediyenin kasasına girmeyen her kuruş, Kuşadası halkının hizmetinden eksilen bir kaynaktır.
Bu nedenle 17’nci bulguyu yalnızca bir kira tahsilatı meselesi olarak görmüyoruz. Bu, kamu malının korunması, idari sorumluluk ve hesap verme meselesidir.
Kuşadası Belediyesi yönetimine açıkça soruyoruz: Bu kiracılar hakkında neden gereği yapılmadı? Ve daha önemlisi, bu sorunun cevabını Kuşadası halkına ne zaman vereceksiniz?
Kamu malı sahipsiz değildir. Kamu alacağı da kişisel tercihlere bırakılamaz.
