KUŞADASI BELEDİYESİ SAYIŞTAY RAPORUNDA 62 BULGU! YÖNETİM SINIFTA MI KALDI?
Ergun Ok | Köşe Yazısı
Kuşadası Belediyesi’nin merakla beklenen Sayıştay raporu elime ulaştı. Ekim ayında yayımlanan raporu incelemeye başladım. Açıkçası karşılaştığım tablo hiç de iç açıcı değil.
Sayıştay raporunun “Diğer Bulgular” bölümünde tam 62 ayrı bulgu yer alıyor. Bunun yanında “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” başlığı altında da 8 ayrı tespit bulunuyor.
Taşınmazların kullandırılmasından pazar yeri kiralarına, personel istihdamından doğrudan temin uygulamalarına, ruhsatsız yapılardan vergi tahsilatına, belediye şirketlerinden yapılan hizmet alımlarından basın kuruluşlarına yönelik ödemelere kadar uzanan geniş bir alanda çeşitli tespitler var.
Şimdi soruyorum: Bir belediyenin denetim raporunda bu kadar farklı konuda bulguya yer verilmesi, yönetim anlayışı ve kurumsal işleyiş bakımından ciddi sorular doğurmaz mı?
Elbette her bulgunun niteliği, kapsamı ve sonuçları ayrı ayrı değerlendirilmeli. Sayıştay raporunda yer alan her tespiti doğrudan suç veya kesinleşmiş bir usulsüzlük olarak nitelendirmek doğru olmaz. Ancak kamu denetiminde ortaya konulan bulguların da görmezden gelinmesi mümkün değildir.
Benim amacım, daha ilk yazıda peşin hükümler vermek değil. Öncelikle raporda yer alan tespitleri kamuoyunun bilgisine sunmak, ardından her bir başlığı kendi belgeleri ve ayrıntıları çerçevesinde incelemek.
Bu nedenle ilk yazımda, ilerleyen bölümlerde tek tek gündeme getireceğim 62 bulgunun tamamını başlıklarıyla paylaşmak istiyorum.
SAYIŞTAY RAPORUNDA YER ALAN 62 BULGU
1. Taşınmazlar, kiralamalar ve belediye gelirleri
- Belediye Taşınmazlarının Ecrimisil Karşılığında Kullandırılması
- Pazar Yeri Kira Artışının Şartname ve Sözleşmesine Aykırı Yapılması
- Kiraya Verilen Pazar Yerlerinin Kira Süresi Sonunda Gerekli İşlemlerin Yapılmaması
- Belediyenin İşlettiği Yerlerden Ücretsiz Yararlandırma Yapılması Nedeniyle Belediyenin Gelir Kaybı Oluşması
- Taşınmaz Kiralama İhalelerinde Geçici Teminat Dışında Özel Teminat Alınması
- Sözleşme Yükümlülüğünü Yerine Getirmeyen Kiracıların Sözleşmelerinin Feshedilmemesi ve İhaleden Yasaklanması İçin Gereğinin Yapılmaması
- Büyükşehir Belediyesi Tarafından Gönderilmesi Gereken Müze Payının Takibinin Yapılmaması
- Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması Katkı Payının İlgili İdarelere Zamanında Aktarılmaması
- Su ve Kanalizasyon İdaresi Tarafından Gönderilmeyen Çevre Temizlik Vergisi Payının Tahsil ve Takibi ile İlgili Sürecin İşletilmemesi
- Kiraya Verilen İş Yerlerinden Çevre Temizlik Vergisi Alınmaması
- Pazar Yeri Tahsis Edilenlerin Uzun Süre Borcunu Ödememesine Rağmen Gerekli İşlemin Yapılmaması
- Binalara Asılan İlanlarla İlgili İşlem Yapılmaması
- Tahakkuk Etmiş İdari Para Alacaklarının Tahsil Sürecinin İşletilmemesi
- Eğlence Vergisi Mükellefi Olan İş Yerlerinden Tahakkuk ve Tahsilat İşlemlerinin Yapılmaması
- Boşalan Pazar Yerlerinin İlan Yapılmaksızın Dilekçe Üzerine Tahsis Edilmesi
- İzinsiz Yapılan İlan ve Reklamlarla İlgili İlan ve Reklam Vergisi Tahakkuk/Tahsilatının Yapılmaması
- Giysi Atıklarının Toplanması Hakkının İhale Yapılmaksızın Protokol ile Verilmesi
- Şirkete Sermaye Olarak Verilen Taşınmazların Kullanım ve İşletme Hakkında Belirsizlik Bulunması ile Süre Olmaması
- Yönetmelik Öncesi Pazar Yeri Verilenlerde Şartların Aranmaması
2. Vergiler, muhasebe ve mali işlemler
- İdareye Kesilen Cezaların İlgili Hesapta Takip Edilmemesi
- Maddi Olmayan Duran Varlık Alımlarının Haklar Hesabında Takip Edilmemesi
- Çevre Temizlik Vergisi Payının Süresinde Ödenmemesi
- Kira Gelirlerinin Tahakkuk Esasına ve Dönemsellik İlkesine Uygun Olarak Muhasebeleştirilmemesi
- Belediyenin Kendi İmkânlarıyla Ürettiği Ürünün Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması
- Mali Kaynakların Kamu Sermayeli Bankalarda Değerlendirilmemesi
- Kişilerden Alacaklar Hesabında Kayıtlı Alacakların Mevzuata Uygun Takibinin Yapılmaması
- Mahkeme Kararları ve İcra Dairelerinin Ödeme veya İcra Emirleri Üzerine Yapılacak Ödemelerde Vadesi Geçmiş Borç Sorgulaması Yapılmaması
- Gönderme Emri Talimatlarında Mevzuatta Belirtilen Hükümlerin Yerine Getirilmemesi
- Yevmiye Kayıtlarının Mevzuatın Öngördüğü Biçimde Yapılmaması
- Çevre Temizlik Vergisi Mükellefiyeti Olmayan İş Yerlerinin Bulunması
- İşyeri Olarak Kullanılan Dairelerin Emlak ve Çevre Temizlik Vergisi ile İlgili Gerekli Araştırmanın Yapılmaması
- Emlak Vergi Muafiyetinden Yararlananların Kayıtlarının Sağlıklı Tutulmaması
- Alımı Yapılan Mal ve Hizmetlerin Faturalarının Süresi İçinde Düzenlenmesi İçin Gerekli Takiplerin Yapılmaması
- Belediye Bütçesinden Çiçek ve Çelenk Gönderilmesi
- Revize İş Programı Ödeneklerinde Geriye Dönük Düzenleme Yapılması
- Taahhüt Evrakı ve Sözleşme Tasarılarının Ön Mali Kontrole Tabi Tutulmaması
3. İhale, satın alma ve hizmet alımları
- Doğrudan Teminle Yapılan Alımlarda Mevzuata Uygun Olmayan Uygulamalar Bulunması
- Mal Alımının İhale Olmaksızın Doğrudan Kooperatiften Yapılması
- Belediye ile Spor Kulübü Arasında Ortak Hizmet Projesi Yapılmak Suretiyle Kiralanan Taşınmazların Kullandırılması
- Editöryel Haber Karşılığı Basın Kuruluşlarına Ödemelerin Avans Olarak Yapılması
- Sürekli Olarak Editöryel Haber Yaptırılması
- Sürekli Olarak Radyolarda Duyuru Yaptırılması ve Sözleşmelerde Belirsizlik Bulunması
- Büyükşehir Belediyesinin Görev ve Sorumluluğunda Olan Yerlerin Hizmetinin İlçe Belediyesi Tarafından Yapılması
- Belediye Şirketinden Temin Edilen İşçi Sayılarının Sürekli Artması
- Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personelin İhale Komisyonu ile Muayene ve Kabul Komisyonunda Görevlendirilmesi
- Amatör Spor Kulüplerine Yapılan Yardımlarda Belirlenmiş Esas ve Ölçütün Olmaması
- Belediye Meclisinin Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Ayni Yardım Konusundaki Yetkisini Belediye Başkanına Devretmesi
4. Personel, istihdam ve çalışma düzeni
- Uzman Erbaşlıkta Hizmet Süresi Tamamlamayan Kişilerin Açıktan Memuriyete Atanması
- Sözleşmeli Programcı Şartlarını Taşımayanların Sözleşmeli Çalıştırılarak Memuriyete Atanması
- Fiilen Çalışılmayan Sürede Vekâlet Farklarının Ödenmesi
- İşçilerin Birikmiş Yıllık Ücretli İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmasına İlişkin Tedbirlerin Alınmaması
- Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında İstihdam Edilen Kişilerin Zabıta Olarak Çalıştırılması
- Zabıta Memuru Kadrosunda Olmayan Memurların Zabıta Hizmetlerinde Görevlendirilmesi
- Naklen Zabıta Memurluğuna Atanmada Yönetmelik Hükmünün Uygulanmaması
- İşçilerden Kesilen Sendika Aidatlarının Süresinde Ödenmemesi
5. İmar, ruhsat, denetim ve diğer idari uygulamalar
- Ruhsatsız veya Ruhsat Eklerine Aykırı Yapılar ile Mücadelede İmar Mevzuatında Yer Alan Yaptırımların Etkin Bir Şekilde Uygulanmaması
- Ruhsatsız veya Ruhsat Eklerine Aykırı Yapılarla İlgili Yasal Sürecin İşletilmemesi
- İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyette Bulunan İş Yerlerinin Bulunması
- İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Alınmadan Faaliyette Bulunan İşyerlerine İlişkin Yönetmelik Hükmünün Uygulanmaması
- Çocuk Gelişim Merkezi Adıyla Açılan Yerle İlgili Gerekli İzinlerin Alınmaması
- Malzeme Naklinde Kullanılan Araçlara Azami Yüklü Ağırlığı Aşacak Şekilde Yükleme Yapılması
- Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Sürücü Kusurları Nedeniyle Gerekli İndirimlerin Yapılmaması
BİR DE DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI OLAN 8 BULGU VAR
Yukarıda sıraladığım 62 başlık, raporun “Diğer Bulgular” bölümünde yer alan tespitlerdir. Bunun yanında raporun “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde de aşağıdaki 8 konu bulunmaktadır:
- Bütçe İçi İşletmeye Alınan Malların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
- İdareye Kesilen Cezaların İlgili Hesapta Takip Edilmemesi
- Maddi Olmayan Duran Varlık Alımlarının Haklar Hesabında Takip Edilmemesi
- Çevre Temizlik Vergisi Payının Süresinde Ödenmemesi
- Kira Gelirlerinin Tahakkuk Esasına ve Dönemsellik İlkesine Uygun Olarak Muhasebeleştirilmemesi
- Doğalgaz Dağıtım Şirketine Kanundan Kaynaklanan Ortaklığın Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması
- Taşıt Kayıtlarının Gerçek Durumu Yansıtmaması
- Belediyenin Kendi İmkânlarıyla Ürettiği Ürünün Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması
Bu ikinci listedeki bazı konuların, yukarıdaki 62 bulgu arasında da yer aldığını özellikle belirtmek gerekiyor. Bunlar farklı başlıklar altında ayrı ayrı değerlendirilmek yerine, rapordaki kapsamları dikkate alınarak birlikte incelenecek.
ŞİMDİ SIRA BU BULGULARIN AYRINTILARINDA
İşte Kuşadası Belediyesi’nin Sayıştay raporunda yer alan bulguların başlıkları bunlar.
Bunları yalnızca sıralamakla yetinmeyeceğim. Her bir konuyu, raporda yer alan tespitler çerçevesinde ayrı ayrı ele alacağım.
Belediye taşınmazları nasıl kullandırıldı? Pazar yeri kiralarında hangi işlemler denetim konusu oldu? Belediye şirketi üzerinden yürütülen personel uygulamalarında hangi hususlar tespit edildi? Vergi gelirlerinin takibinde hangi eksikliklere dikkat çekildi? Basın kuruluşlarına yapılan ödemeler hangi gerekçelerle incelemeye alındı?
Bu soruların cevaplarını, ilgili rapor bulgularını esas alarak araştıracağım.
Kuşadası halkının bilmeye hakkı var. Çünkü söz konusu olan kamu kaynakları, belediye gelirleri ve vatandaşın seçtiği yönetimin hesap verme sorumluluğudur.
Benim değerlendirmeme göre bu rapor, Kuşadası Belediyesi’nin idari ve mali uygulamalarının ayrıntılı biçimde sorgulanmasını gerektiriyor. Ancak her başlığın gerçek boyutunu ortaya koyabilmek için rapordaki açıklamaları, varsa belediyenin yanıtlarını ve ilgili belgeleri birlikte değerlendirmek gerekiyor.
Önümüzdeki yazılarda bunları tek tek gündeme getireceğiz. Belgeler ne söylüyorsa onu aktaracak, tespitlerin kapsamını okurlarımızla paylaşacağız.
Kuşadası Belediyesi’nin Sayıştay raporunu incelemeye devam edeceğiz.
Devam Edecek – Ergun Ok 
