Aydın’da Eğitim İhaneti mi Var?
Aydın’da 30 yıl görev yapmış bir eğitim uzmanı gözüyle eğitim sisteminin son durumuna baktığımızda yöre insanına dayatılan bir sorunlu sistemi ve ihaneti görüyoruz.
Aydın’ın eğitimde uzun yıllardır Türkiye ortalamasının üzerinde başarı göstermesi tesadüf değildir. Bu başarı, tarihsel, sosyolojik ve kültürel birçok etkenin birleşiminden kaynaklanmaktadır.
Aydın, Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren eğitimi toplumsal ilerlemenin temel aracı olarak gören illerden biri olmuştur. Okullaşma oranının erken dönemlerden itibaren yüksek olması, eğitimli insan yetiştirme konusunda güçlü bir toplumsal bilinç oluşturmuştur. Aileler için eğitim, yalnızca diploma edinme aracı değil, aynı zamanda sosyal yükselmenin en önemli yolu olarak görülmüştür.
Aydın ve çevresi, Türkiye’nin eğitim tarihinde önemli bir yere sahip olan Köy Enstitüleri hareketinden dolaylı olarak güçlü biçimde etkilenmiştir. Özellikle kırsal kesimde öğretmene duyulan saygı, okuma alışkanlığı ve eğitime verilen değer nesilden nesile aktarılmıştır. Birçok ailede öğretmenlik mesleği prestijli bir meslek olarak kabul edilmiştir.
Aydın, yıllar boyunca deneyimli ve nitelikli öğretmenlerin görev yaptığı illerden biri olmuştur. Özellikle Fen liseleri ve köklü Anadolu liseleri, akademik başarıyı önceleyen, liyakat sahibi öğretmen kadrolarıyla tanınmıştır. Başarılı öğretmenlerin varlığı, öğrencilerin sınav başarısına doğrudan katkı sağlamıştır. Şimdilerde olduğu gibi sendikaya göre öğretmenlerin ataması yapılmamıştır.
Aydın’da birçok aile, ekonomik imkânları sınırlı olsa bile çocuklarının eğitimine yatırım yapmayı öncelikli görmektedir. Ders çalışma disiplini, kurs desteği ve üniversite hedefi, aile içinde sıkça konuşulan konulardır. Bu durum öğrencilerin motivasyonunu artırmaktadır. Hatta işin başarısından dolayı ilimize çevre illerden çok sayıda öğrenci eğitim almak için gelmişlerdir.
Aydın, tarım, turizm ve ticaret açısından Türkiye’nin görece gelişmiş illerinden biridir. Belirli bir ekonomik istikrarın bulunması, ailelerin çocuklarının eğitimine zaman ve kaynak ayırabilmesine olanağı tanımıştır.
Ayrıca büyük metropollerde görülen yoğun sosyal sorunların daha sınırlı olması, öğrencilerin akademik çalışmalarına daha fazla odaklanmalarını sağlamıştır.
İzmir ve İstanbul gibi büyük şehirlerde görülen trafik, uzun ulaşım süreleri ve yoğun nüfus baskısı Aydın’da daha sınırlıdır. Öğrenciler okullarına daha kolay ulaşabilmekte, aileler de çocuklarının eğitim süreçlerini daha yakından takip edebilmektedir.
Eğitimde başarı zamanla bir kültüre dönüşür. Bir il, sürekli olarak sınavlarda iyi sonuçlar aldığında şu düşünce yerleşir; “Bizim çocuklarımız başarabilir.”
Bu toplumsal beklenti, öğrencilerin özgüvenini yükseltir ve başarıyı yeniden üretir. Aydın’da uzun yıllardır oluşan eğitim kültürü tam da bu özelliği taşımaktadır.
Tüm bunlara bağlı olarak Aydın, yalnızca belirli dönemlerde değil, uzun yıllar boyunca hem liseye giriş hem de üniversiteye giriş sınavlarında Türkiye’nin öne çıkan eğitim merkezlerinden biri olmayı başarmıştır.
Ancak bu başarının son yıllarda gerilediği de görülmektedir. Açıklayalım.
Özellikle 2000 öncesinde yapılan merkezi sınavlarda defalarca birinci olan, sürekli ilk derecelerde yer alan Aydın ili son yıllarda bu özelliğini kaybetmiş, yirminci sıralara demir atmıştır. Bunun en büyük nedeni hatalı eğitim planlaması ve liyakatsiz kadroların işbaşında oluşudur. Bu konuda çok sayıda nedeni sıralamak mümkün ama, bugün sadece Fen liseleri yönünden bir değerlendirme yapmak istiyoruz. Çünkü den liseleri bulunduğu ilin yüzakıdır.
Aydın ilinin nüfusu : 1. 172.107,
Denizli ilinin nüfusu: 1.060.975’tir. Bu sayılara göre Aydın ili Denizli ilinden yaklaşık %10 daha fazla nüfusa sahiptir. Bu durumda Aydın ilinin fen lisesi öğrenci sayısının Denizli ilinden daha fazla olması beklenmektedir.
Aydın ilindeki fen liseleri ve kontenjanları:
1. Aydın Fen Lisesi: 72
2. Ortaklar Fen lisesi: 90
3. Nazilli Fen Lisesi: 90
Toplam öğrenci sayısı: 252
Denizli ilindeki fen liseleri ve kontenjanları:
1. Acıpayam Cumhuriyet Fen Lisesi: 120
2. Ahmet Nazif Zorlu Fen Lisesi: 90
3. Çivril Şevkiye Özel Fen Lisesi: 90
4. Merkezefendi Aydem Fen Lisesi: 150
5. Merkezefendi Erbakır Fen Lisesi: 120
6. Pamukkale Yaşar Kımıl Fen Lisesi: 150
7. Tavas Özay Gönlüm Fen Lisesi: 120
Toplam öğrenci sayısı: 840
Kontenjan sayılarının bu kadar düşük olması ve okul sayısının da eksik olması sonucunda Aydın Halkı çocuğunu çevre illere göndermek zorunda kalıyor. Başarılı öğrencileri gurbete göndermemek için sosyal bilimler ve Anadolu liselerine göndermek zorunda kalıyorlar. Bu durumda başarılı olan öğrenciler cezalandırılmış, yanlış planlama ile önlerine engel çıkarılmış oluyor.
Basit bir kaç soru;
Denizli de tam yedi tane Fen Lisesi var iken Aydın da neden 3 tane fen lisesi var?
Üstelik Aydın’ın nüfusu Denizli’den daha fazla iken neden Denizli kontenjan sayısı Aydının üç katından daha fazla?
Bu yolla Aydın halkı siyasi olarak ceza mı çekiyor?
Bu konuda yanlış planlama yapan İl Milli Eğitim Müdürlerinin suçunu neden Aydın Halkı çekiyor?
Aydın Valiliği bu konu hakkında ne düşünüyor?
Birbirinden değerli mevcut 8 Milletvekili ve önceki dönemlerde milletvekili olan kişiler bu konuda uyudu mu?
Aydın’da sistematik olarak eğitim ihaneti mi var?
“İhanetin en acı tarafı, hiçbir zaman düşmanlardan değil, güvendiklerinizden gelmesidir.” (William Shakespeare)
