AĞAÇLARIN GÖLGESİNDE SAKLANAN MEDENİYET
İngiltere’nin Oxford kentinden gözlemlerini kaleme alan Melahat Erten Tekeşin, medeniyetin yalnızca yeni yapılar inşa etmekle değil; doğayı, tarihi ve geçmişten gelen değerleri koruyabilmekle ölçüldüğünü anlatıyor.
İngiltere’nin Oxford kentindeyim. Şehir merkezine baktığınızda modern dünyanın kaçınılmaz yüzüyle karşılaşıyorsunuz; beton yapılar, iş merkezleri, mağazalar ve yoğun bir şehir yaşamı… İlk bakışta birçok Avrupa kentinden farklı görünmüyor.
Ancak merkezden uzaklaşıp ilçelere doğru ilerlemeye başladığınızda bambaşka bir manzara ortaya çıkıyor.
Yol kenarlarında sıralanmış asırlık ağaçlar, dallarını adeta birbirine uzatarak doğal tüneller oluşturuyor. Araçla ilerlerken kendinizi bir şehrin içinde değil de büyük bir ormanın kalbinde yol alıyormuş gibi hissediyorsunuz. Bazı ağaçların yüzlerce yıllık olduğu söyleniyor. Kim bilir kaç neslin doğumuna, ölümüne, sevinçlerine ve hüzünlerine tanıklık ettiler…
Daha da dikkat çekici olanı, bu ağaçların tesadüfen bugüne ulaşmamış olmasıdır. Onları koruyan bir anlayış, bir kültür ve nesilden nesile aktarılan bir sorumluluk duygusu var.
Burada bir ağaca sadece odun gözüyle bakılmıyor. Bir tarihi binaya da yalnızca eski bir yapı olarak yaklaşılmıyor. Her ikisi de geçmişten kalan bir emanet olarak görülüyor.
Yüzyıllar önce yapılmış taş binalar bugün hâlâ ayakta. Duvarları restore edilmiş, çatılar onarılmış ama ruhları korunmuş. İnsanlar modern yaşamın ihtiyaçlarını karşılarken geçmişlerini silmek yerine onunla birlikte yaşamayı tercih etmişler.
Belki de medeniyetin gerçek ölçüsü tam burada saklıdır.
Yeni binalar yapmak marifet değildir. Asıl marifet, eskilerin kıymetini bilerek yeniyi onların yanına yakıştırabilmektir.
Bir ağacı kesmek birkaç dakika sürer; ama onun verdiği gölgeyi yeniden oluşturmak onlarca yıl ister. Tarihi bir binayı yıkmak kolaydır; fakat o duvarlarda biriken hatıraları yeniden inşa etmek mümkün değildir.
Oxford’un ağaçlarla çevrili yollarında ilerlerken insan ister istemez düşünüyor:
Bizler çocuklarımıza nasıl bir miras bırakıyoruz?
Sadece beton binalar mı, yoksa gölgesinde nefes alabilecekleri ağaçlar da mı?
Sadece yeni yapılar mı, yoksa geçmişle bağ kurabilecekleri tarihî eserler de mi?
Çünkü bir toplumun geleceği, yalnızca yaptığı yatırımlarla değil; korumayı başardığı değerlerle de ölçülür.
Asırlık ağaçların altında yürürken hissedilen huzur, aslında yıllarca süren sabrın, emeğin ve vefanın sonucudur. Tarihine ve doğasına sahip çıkan toplumlar, gelecek nesillere yalnızca güzel şehirler değil; aidiyet duygusu da bırakırlar.
Oxford’un yollarında ilerlerken gördüğüm şey yalnızca ağaçlar değildi. Geçmişine saygı duyan bir anlayışın, sessiz ama güçlü izleriydi.
Ve insan o gölgelerin altında yürürken, medeniyetin bazen bir ağacın köklerinde saklı olduğunu anlıyor. 🌳
Saygılarımla.
Melahat Erten Tekeşin
